OSB’lerin Doğalgaz Dağıtım Hizmeti Çerçevesinde Yaptığı Masrafları Yansıtmaları

Doğalgaz dağıtımı yapan Organize Sanayi Bölgelerinin, bu hizmeti sunmaları nedeniyle yaptıkları harcamaları, katılımcılara ve doğalgaz müşterilerine ne şekilde yansıtılacağı hususu incelenmiştir.

OSB’lerin doğalgaz dağıtım faaliyetlerine ilişkin ilke ve kurallar, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından çıkarılan Organize Sanayi Bölgelerinin Doğal Gaz Faaliyetlerine İlişkin Usul ve Esaslarda düzenlenmiştir.

Bahse konu Usul ve Esasların, konuya ilişkin “Yatırım harcamaları ve işletme giderleri” başlıklı 13’üncü maddenin birinci fıkrasında, “OSB doğal gaz altyapı projelendirme ve onayı, yapım kontrolleri de dahil olmak üzere ödenen bedelleri herhangi bir bedel adı altında müşterilerinin doğal gaz tarife ve faturalarına yansıtamaz. Ancak OSB, müşterilerinden alt yapı hizmetleri kapsamında alınan katılım paylarına yatırım bedeli üzerinden OSB müteşebbis heyet/genel kurul kararı doğrultusunda ilave bedeller yansıtabilir.” denilmekle, doğalgaz satış ve dağıtımı için gerekli altyapının kurulma aşamasında, altyapı projelendirme ve onayı, yapım kontrolleri de dahil olmak üzere yapılan harcamaların herhangi bir bedel adı altında müşterilerinin doğal gaz tarife ve faturalarına yansıtılamayacağı, bu harcama kaleminin, katılımcılardan tahsil edilecek “altyapı katılım payı”ndan karşılanacağı kabul edilmiştir. 

Aynı maddenin ikinci fıkrasında ise, “OSB Müteşebbis Heyeti Başkanlığı ya da Genel Kurulunca, OSB içi doğal gaz faaliyetleri kapsamında şebekesinin işletilmesi amacıyla yapılan proje onayı, tesis kontrolü ve kabulü, güvence bedeli, sayaç açma ve kapama, fatura okuma vb. iş ve işlemlerden alacakları hizmet bedellerinin belirlenmesinde ilgili mevzuat dikkate alınarak OSB’nin bulunduğu ildeki yetkili dağıtım şirketinin uyguladığı bedelleri aşmayacak şekilde bir bedel belirlenir. Ön ödemeli sayaçlarda güvence bedeli alınmaz.” denilmektedir. Bu hüküm gereğince OSB, doğalgaz faaliyeti nedeniyle yaptığı işletme masraflarını ve hizmet bedellerini, “ilgili mevzuatı dikkate alarak” ve “OSB’nin bulunduğu ildeki yetkili dağıtım şirketinin uyguladığı bedelleri aşmayacak şekilde” OSB müteşebbis heyeti ya da genel kurulu tarafından belirleyerek müşterilerine yansıtacaktır.

Bahse konu Usul ve Esasların 12’nci maddesi uyarınca, “OSB içi doğal gaz dağıtım faaliyeti kapsamında OSB tarafından bakım, onarım kaçak tarama faaliyeti, periyodik kontrol, sayaç kalibrasyon ve usulsüz acil müdahale de dahil olmak üzere usulsüz doğal gaz kullanım işlemleri, kaçak doğal gaz kullanım işlemleri ile bu usul ve esaslarda belirtilmeyen hususlarda 3/11/2002 tarihli ve 24925 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Doğal Gaz Piyasası Dağıtım ve Müşteri Hizmetleri Yönetmeliği hükümleri ve ilgili mevzuat hükümleri dikkate alınarak OSB tarafından ya da hizmet alımı yapılan müşavir firma tarafından yerine getirilir. Faturalandırma, tahsilat, faturaya itiraz hususları Doğal Gaz Piyasası Dağıtım ve Müşteri Hizmetleri Yönetmeliği hükümleri ve diğer ilgili mevzuat hükümleri dikkate alınarak OSB tarafından görevlendirilen birimce yürütülür.”

Atıf yapılan Doğal Gaz Piyasası Dağıtım ve Müşteri Hizmetleri Yönetmeliğinin “Tüketimlerin tespit edilmesi, tahakkuk ve faturalandırma” başlıklı 48’inci maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca, “Doğal gaz tüketim faturalarında doğal gaz kullanımı ile ilgili olmayan herhangi bir bedel yer alamaz. Faturalarda yer alabilecek hususlar Kurul tarafından belirlenebilir.”

4562 sayılı Kanunun 12’nci maddesinde, OSB’nin gelirleri arasında, doğalgaz işletme gelirleri de yer almaktadır.

OSB Uygulama Yönetmeliğinin 23’üncü maddesinin birinci fıkrasının (ş) bendi gereğince “doğalgaz satış ve hizmet bedelleri ile ilgili prensipleri belirlemek” görev ve yetkisi müteşebbis heyete/genel kurula aittir.

Görüldüğü üzere; OSB'lerin altyapı ve müşterek hizmetlerine ait masrafların ne surette tahsil edileceğine ilişkin olarak açık ve net bir düzenleme bulunmamakla birlikte, bu konuda prensipleri belirleme yetkisi müteşebbis heyete/genel kurula verilmiştir. Müteşebbis heyet/genel kurul tarafından belirlenecek bu prensipler mevzuata ve hukukun genel prensiplerinden olan orantılılık ve eşitlik ilkelerine uygun olmak zorundadır.

Yukarıda yer verilen mevzuat ve açıklamalar çerçevesinde; OSB’lerin sunduğu doğalgaz hizmetine ilişkin olarak;

1. Doğalgaz altyapısının kuruluşuna ilişkin masrafların, “altyapı katılım payı” çerçevesinde katılımcılardan tahsil edileceği,

2. Doğalgaz satışı yapılmasından kaynaklı olarak doğalgaz alımı ve bu hizmetin sunulması için yapılan masrafların ise müşteriler tarafından karşılanması gerektiği; bunun doğalgaz abonelerinden ne surette tahsil edileceği konusunda karar verme yetkisinin müteşebbis heyet/genel kurulda olduğu,

sonuçlarına ulaşılmaktadır.

Belirtmek gerekir ki; müteşebbis heyet/genel kurul tarafından bu konuda alınacak prensip kararlarında orantılılık ve eşitlik ilkelerinin gözetilmesi, bu kapsamda doğalgaz abonelerinden tahsil olunacak hizmet bedellerinin, OSB’nin bulunduğu ildeki yetkili dağıtım şirketinin uyguladığı bedelleri aşmayacak şekilde belirlenmesi ve bu meblağın OSB’nin başka giderleri için kullanılmaması gerektiği hususlarına dikkat edilmesi gerekmektedir.